Veroudering wordt vaak omschreven als een langzaam proces, waarbij het lichaam elk jaar een beetje verandert. Veel mensen denken dat biologische veranderingen geleidelijk en gelijkmatig plaatsvinden gedurende het volwassen leven. Maar het onderzoek dat we hier nader bekijken, suggereert dat de werkelijkheid complexer zou kunnen zijn.

Door gezonde volwassenen jarenlang te volgen en duizenden biologische markers in het lichaam te analyseren, ontdekten de onderzoekers dat veroudering op moleculair niveau geen geleidelijk, continu proces is. De gegevens tonen juist aan dat er specifieke perioden in het leven zijn waarin veel biologische veranderingen tegelijkertijd plaatsvinden.

Lees verder in deze blog om te ontdekken wat het onderzoek heeft uitgewezen.

Over het onderzoek

De studie ' Nonlinear dynamics of multi-omics profiles during human aging' , gepubliceerd in Nature Aging in 2024, had als doel te onderzoeken hoe de biologische systemen van het lichaam veranderen gedurende de volwassenheid en of deze veranderingen zich op een gestage, lineaire manier voltrekken of zich meer ongelijkmatig over de tijd ontwikkelen.

In plaats van zich te concentreren op één type biologische data, gebruikten de onderzoekers een multi-omics-benadering , wat ook terug te vinden is in de titel van de studie. Dit betekent dat verschillende biologische lagen tegelijkertijd werden geanalyseerd, waaronder moleculaire, metabolische en eiwitgerelateerde data.

Door deze verschillende "omics"-niveaus te combineren, konden de onderzoekers observeren hoe meerdere systemen in het lichaam parallel veranderen naarmate mensen ouder worden, in plaats van veroudering vanuit één geïsoleerde biologische invalshoek te bekijken.

Wie heeft aan het onderzoek deelgenomen?

Aan het onderzoek namen 108 gezonde volwassenen deel in de leeftijd van 25 tot 75 jaar, allen woonachtig in Californië, VS. Alle deelnemers waren op het moment van inschrijving vrij van bekende ernstige ziekten.

De deelnemers werden gemiddeld 1,7 jaar gevolgd, waarbij sommige individuen tot wel 6,8 jaar werden gevolgd. Gedurende deze periode werden ongeveer elke 3-6 maanden biologische monsters verzameld, wat resulteerde in een totaal van 5405 geanalyseerde monsters.

Wat hebben de onderzoekers gemeten?

Om te onderzoeken hoe veroudering het lichaam op meerdere biologische niveaus tegelijk beïnvloedt, gebruikten de onderzoekers – zoals eerder vermeld – een multi-omics-benadering. Het doel was om biologische veranderingen in de loop van de tijd bij dezelfde individuen te volgen en te beoordelen of deze veranderingen geleidelijk of in meer ongelijkmatige patronen gedurende de volwassenheid plaatsvinden.

Dit is wat er gemeten is:

• Het microbioom, geanalyseerd op meerdere lichaamslocaties. Dit omvatte ontlastingmonsters om het darmmicrobioom te beoordelen, evenals huid-, mond- en neusuitstrijkjes, die de rol van micro-organismen in immuunregulatie en metabolische processen weerspiegelen.

• Genexpressie (transcriptomics) in specifieke immuuncellen uit het bloed, waaruit blijkt welke genen actief zijn. Deze cellen spelen een centrale rol in de immuunfunctie, en veranderingen in genactiviteit kunnen verschuivingen in het metabolisme en cellulaire stressreacties weerspiegelen die verband houden met veroudering.

• Eiwitten, metabolieten en lipiden in plasma, die inzicht geven in biologische functies op moleculair niveau, waaronder energiemetabolisme, cellulaire signalering en metabole regulatie.

• Cytokines zijn kleine signaalproteïnen die betrokken zijn bij immuunregulatie en ontstekingen. Omdat chronische, laaggradige ontstekingen vaak met veroudering gepaard gaan, bieden cytokineprofielen inzicht in leeftijdsgebonden veranderingen in de immuunactiviteit.

• Klinische laboratoriumbloedmarkers, opgenomen om veranderingen op moleculair niveau te koppelen aan vastgestelde indicatoren van fysiologische functie en gezondheidstoestand.

De resultaten

Door herhaalde metingen over meerdere jaren konden de onderzoekers bestuderen hoe biologische veroudering in de praktijk verloopt. Analyse van de verzamelde gegevens bracht duidelijke patronen aan het licht in het moment waarop biologische veranderingen optreden gedurende het volwassen leven.

Niet-lineaire patronen overheersen.

De analyses toonden aan dat slechts een klein deel van de biologische profielen lineair veranderde met de leeftijd. Voor de meeste gemeten moleculaire, metabolische en microbioomgerelateerde profielen vonden de veranderingen niet in een constant tempo plaats.

De meeste profielen vertoonden daarentegen niet-lineaire patronen, waarbij biologische veranderingen zich in specifieke perioden ophoopten in plaats van zich jaar na jaar gelijkmatig te ontwikkelen.

Twee perioden van uitgesproken biologische verandering

De studie identificeerde twee verschillende leeftijdsperioden waarin veel biologische profielen gelijktijdig veranderden. Deze perioden vonden plaats rond:

• 44 jaar oud
• 60 jaar oud

Tijdens beide fasen werden gecoördineerde biologische veranderingen waargenomen op meerdere biologische niveaus, waaronder moleculaire profielen en microbioomgerelateerde metingen. Deze bevindingen zijn gebaseerd op longitudinale analyses waarbij dezelfde individuen gedurende een bepaalde periode werden gevolgd.

De onderzoekers beschrijven deze perioden als fasen in het volwassen leven waarin de biologische veranderingen die samenhangen met veroudering sterker zijn dan in andere leeftijdsgroepen.

Wat betekenen deze bevindingen voor ons begrip van veroudering?

De studie suggereert dat biologische veroudering niet per se gelijkmatig verloopt gedurende het volwassen leven, maar mogelijk meer uitgesproken is tijdens specifieke levensfasen, waarin meerdere biologische systemen tegelijkertijd veranderen. Tegelijkertijd is het belangrijk om de bevindingen kritisch te bekijken. Hoewel de studie uitgebreid is en gebaseerd op herhaalde metingen over meerdere jaren, omvat deze alleen gezonde volwassenen uit één geografische regio in Californië. De resultaten kunnen daarom niet direct worden gegeneraliseerd naar alle populaties.

De studie verklaart evenmin waarom deze fasen optreden of wat de directe gevolgen ervan zijn voor de gezondheid of het functioneel vermogen. Desondanks biedt het waardevolle inzichten in de complexiteit van veroudering en vormt het een belangrijke basis voor verder onderzoek naar hoe biologische veranderingen zich gedurende het volwassen leven ontvouwen.

Wat kunt u doen om gezond ouder worden te bevorderen?

Hoewel de studie geen specifieke interventies onderzoekt, toont een grote hoeveelheid onderzoek aan dat gezond ouder worden nauw samenhangt met biologische processen zoals afnemende NAD⁺-niveaus , verhoogde oxidatieve stress, chronische laaggradige ontsteking en geleidelijke veranderingen in telomeerstabiliteit . Ons begrip van deze mechanismen blijft zich ontwikkelen, waardoor we een duidelijker beeld krijgen van wat de lichaamsfuncties in de loop der tijd ondersteunt.

Onderzoek heeft al aangetoond dat fundamentele factoren zoals slaap , voeding , lichaamsbeweging , mentaal welzijn en het omgaan met langdurige stress een centrale rol spelen bij gezond ouder worden. Voor sommigen kunnen gerichte voedingssupplementen ook deel uitmaken van een langetermijnbenadering, met name wanneer deze zijn ontwikkeld met de nadruk op biologische mechanismen, kwaliteit en wetenschappelijk bewijs.

Wie hier meer over wil weten, kan terecht op Purovitalis.com voor meer informatie.